Heshtja e vėrtetė ėshtė paqė pėr trurin, pėr shpirtin ėshtė si
gjumi pėr trupin, por pėr Institutin - heshtja ėshtė gjendje kome
Ka kohė qė Lėvizja ZGJOHU! po
shqyrton mundėsinė e themelimit tė Institutit tė Heshtjes Kombėtare pėr diskriminim
kulturor dhe shpirtėror tė shqiptarėve nė Maqedoni. Me gjasė, ky Institut do tė
bėjė mė shumė punė se sa Instituti pėr Mbrojtjen e Trashėgimisė Kulturore dhe
Shpirtėrorė tė Shqiptarėve nė Maqedoni "Pjetėr Bogdani". Edhe po mos
tė bėjė as edhe tė vetmėn gjė, pėrsėri do tė ketė bėrė mė tepėr.
Vendin drejtues nė Institutin e
Heshtjes pa dyshim duhet ta ketė Instituti Pjetėr Bogdani. Nė ditėt kur fryma
shqiptare nė Shkup po shfaroset me bulldozher dhe trashėgimia kulturore dhe
shpirtėrore po zhduket para syve tanė, tė gjitha institucionet mė tė thirura
shqiptare, tė prira nga Instituti, heshtin. Instituti heshti edhe kur fėmijėve
tanė iu imponua gjuha maqedonase. Instituti heshti edhe kur Enciklopedia
falsifikoi gjithė historinė shqiptare, na quajti malėsorė dhe ardhacak. Ndoshta
Instituti ėshtė mbėshtetur nė populloren heshtja ėshtė flori duke shpresuar
nė pėrfitime tė ēfarėdo lloji. Kur drejtuesit e Institutit u bindėn qė heshtja
nuk u sjell ndonjė pėrfitim,vendosėn qė
tė bėjnė zhurmė rreth buxhetit pėr rroga dhe pėr veturė zyrtare. Dhe pėrsėri iu
kthyen veprimtarisė sė parapėlqyer, heshtjes.
Instituti po ngulfatet nga paaftėsia
e menaxhimit, nga mungesa e vizionit, nga mungesa e guximit, por edhe nga
mungesa e iniciativave kreative nga stafi dhe drejtuesit qė paguhen pėr ta
mbrojtur qenien shqiptare nė Maqedoni.
Instituti Albanologjik i prin institucioneve
dhe subjekteve shqiptare qė qėndrojnė tė shurdhėr ndaj rrahjes alarmante tė
kambanave pėr diskriminin kulturor dhe shpirtėror kundėr shqiptarėve qė ka
arritur kulminacionin. Kjo politikė diskriminuese ka prishur ēdo mundėsi
urėzimi tė qėndrimeve midis dy komuniteteve mė tė mėdha nė vend.
Koha ėshtė e pamėshirshme dhe kombi
shqiptar nuk mund tė viktimizohet pėr paaftėsinė individuale ose mungesėn e
frymėzimit. Kjo vlen pėr tė gjitha institucionet qė drejtohen nga shqiptarėt.
Nėse nuk ju punohet ose nuk dini si ta bėni punėn, largohuni ditė mė parė. Ky
do tė ishte akti mė patriotik qė do ta kishit ndėrmarrė nė kėto rrethana
sfiduese qė nuk tolerojnė paaftėsi. Populli ka nevojė pėr prijės tė guximshėm.
Kėndjellja e shqiptarėve nė Maqedoni
ėshtė e mbrapshtė. Qytetarėt e thjeshtė arrijnė tė krijojnė opinion publik dhe janė
shumė mė tė vetėdishėm pėr fatin e popullit se sa intelektualėt. Shumica e popujve
udhėhiqen nga mendjet e ndritura, por neve na rastisi fati tė kemi popullin mė
tė ndritur se vetė mendjet e veta qė pretendojnė tė janė tė ndritura. Shoqėria
shqiptare po ndryshon, po evoluon dhe nėse prijėsit intelektual dhe politik nuk
mund t'a mbajnė hapin me popullin duhet tė tėrhiqen dhe mos t'i mbajnė peng
qytetarėt dhe ardhmėrinė e kombit.
Cili ėshtė proēesi i fundit politik dhe
zhvillimor qė ka gjetur nismė tek intelektualėt shqiptar? Ndoshta do t'a gjeni
pėrgjigjėn nėsė arrini t'a gjeni vrimėn se ku janė strukur ata. Tė nderuar, dilni
nga gėzhoja mbrojtėse me tė cilėn jeni rrethuar dhe prini popullit sepse kemi
nevojė pėr ju.
Gjitha kėto pasoja qė po i ndjejmė
sot janė rezultat i devijimit tė qėllimshėm nga vlerat e mirėfillta nė
politikbėrjen shqiptare. Politika shqiptare ka gisht tė drejtėpėrdrejt nė
shuarjėn e intelektualėve dhe promovimin e dėgjueshmėrisė dhe pėrkuljes si
vlerė nė politikė dhe shoqėri. Dhe fatmirėsisht pėr partitė, njerėz tė tillė ka
mė bollėk, por fatkeqėsia pėr popullin ėshtė qė po ata njerėz na kanė marrė nė
qafė gjithė kėto vite. Poltronizmi dhe mosdija e tyre ka parandaluar marrjen e
hisės dhe institucionalizmin e shqiptarit nė institucionet shtetėrore si dhe ka
shuar zėrin kritik tek shqiptarėt. Andaj, urojmė qė virusi i kėndelljes sė
qytetarit tė thjeshtė tė kaplojė edhe udhėheqėsit politik dhe intelektualėt sa
mė shpejtė sepse deri sa ata tė zgjohėn ne mund tė fillojmė me palosjen e
valixheve sepse Shkupi jonė po tjetėrsohet, po na bėhėt i huaj.
Ka raste kur heshtja ėshtė shumė e zėshme,
por nė rastin e Institutit Albanologjik heshtja ėshtė shurdhėruese.